29 października

Powodzie i trzęsienia ziemi

Jedna z najczęściej i najdotkliwiej dotykających nasz kraj klęsk żywiołowych jest powódź. Rzeki występujące z brzegów rozlewają się po najbliższym obszarze zalewając całe gospodarstwa, powodując ogromne szkody. Powodzie zazwyczaj występują po okresie obfitych, wielodniowych opadów. Koryta rzeki nie potrafią przyjąć tak ogromnej ilości wody przez co ich wały nasiąkają i w konsekwencji przerywają się ustępując ogromnemu naporowi wody. Przerwane wały powoduję, ze obszar pod nimi zostaje w przeciągu krótkiego okresy czasu kompletnie zalany. Czasem wały specjalnie się przerywa, aby uratować obszary miejskie które również są zagrożone powodzią. Podczas powodzi woda wdziera się dosłownie wszędzie. Zalewając domy wlewa się do piwnic i na dolne piętra domów zalewając podłogi i wszystko co się na nich znajdują. Kiedy woda opada okazuje się, ze wszystko co zostało zalane nadaje się tylko i wyłącznie do wyrzucenia. Powódź nawiedziła tereny Polski już kilkakrotnie i za każdym razem wyrządzała wielkie szkody.

Trzęsienia ziemi są jednymi z najbardziej niebezpiecznych klęsk żywiołowych, ponieważ w ich wyniku ponosi śmierć wiele ludzi w sposób bezpośrednich katastrof, takich jak zawalanie się budynków. Trzęsienia ziemi wywoływane są przez sejsmiczne ruchy ziemi. Są to naturalne działania przyrody dzięki którym na przestrzeni tysięcy i milionów lat tworzyły się na przykład góry. Trzęsienia ziemi są szczególnie niebezpieczne na terenach miejskich, gdzie jest wielkie zagęszczenie budynków o dużej ilości pięter. Kiedy trzęsienie ziemi nawiedza takie rejony, skutki są przerażające. Walące się budynki zabijają setki i tysiące ludzi. Wszystko jest niszczone w przeciągu paru minut. Na odbudowanie zniszczeń potrzebne jest parę lat. Dlatego też nowoczesne budownictwo próbuje stawiać takie budynki, które będą odporne na wstrząsy sejsmiczne. Są one tak konstruowane, żeby pod wpływem wstrząsów budynek elastycznie im się poddawał i nie zawalał się. Takie konstrukcje są stawiane głównie w miejscach gdzie zagrożenie wstrząsami jest największe.

3 października

Trzęsienia ziemi, huragany

Trzęsienia ziemi

Trzęsienia ziemi jeszcze kilkadziesiąt lat temu były przewidywalne. Oczywiście nie zawsze, co do czasu, ale co do miejsca, w którym mogły wystąpić. Wiadomo były, że może się to wydarzyć tam, gdzie w głębi ziemi stykają się płyty tektoniczne. Współcześnie niestety nie jest to takie proste. Zdaniem geologów po prostu czasami następują pewne przesunięcia, których nie da się przewidzieć. Wtedy właśnie dochodzi do trzęsień ziemi. Te niewielkie nie są zbyt groźne i czasami mogą nie mieć większych skutków, co najwyżej mogą popękać ściany. Zdarzają się jednak i takie, których rozmiary przekraczają ludzkie wyobrażenie. Wówczas mamy do czynienia z klęską żywiołową. Ostatnie tak duże trzęsienie ziemi miało miejsce w Chinach. Przyniosło tysiące ofiar śmiertelnych i ogromne zniszczenia. Akcja ratunkowa trwała jeszcze przez wiele tygodni po katastrofie. Niektóre zabudowania zostały doszczętnie zniszczone, a te które pozostały nadają się już tylko do rozbiórki. Poniesione straty prawdopodobnie są nie do odrobienia, nawet przy pomocy innych krajów.

Huragany

Huragany też należą do tych żywiołów, których działanie bardzo trudno przewidzieć. Jeszcze niedawno synoptycy uważali, że można się ich spodziewać wyłącznie nad ciepłymi akwenami. Niestety wydarzenia ostatnich lat zweryfikowały ten pogląd. Okazało się bowiem, że mogą też występować w klimacie, w którym do tej pory nie były znane. Zwykle wiąże się to zjawisko z globalnym ociepleniem. Współcześnie mamy z nimi do czynienia również w Polsce. Te o mniejszym natężeniu łamią drzewa czy niszczą trakcję elektryczna. Te większe stanowią ogromne zagrożenie dla ludzi i mienia. Ich rozmiarów, ani dokładnego przebiegu nie da się przewidzieć. Meteorologowie mogą jednak wstępnie określić czas i obszar, na którym mogą one wystąpić. Zwykle, gdy mają takie informacje natychmiast proszą media o podawanie ostrzeżeń dla zagrożonych terenów. Absolutnie nie wolno ich lekceważyć. Po ich usłyszeniu trzeba dokładnie zabezpieczyć to, co można. To znaczy dom czy mieszkanie, przez zamknięcie okien, zabezpieczenie drzwi i jeśli to możliwe to również szyby. Podobnie trzeba postąpić z budynkami gospodarczymi i garażem. Trzeba też zadbać o to, by nic co niebezpieczne lub wartościowe, nie pozostało na zewnątrz i nie zostało uniesione przez wiatr.

20 lipca

Co gorsze: pożar czy trzęsienie ziemi?

Pożar

Trawi wszystko, co spotka na swojej drodze, bez względu na materię. Zostawia tylko zgliszcza. Co? Ogień oczywiście. Nie pozostawia nic. Wielu ludzi ginie w takich sytuacjach. Najgorsze są pożary lasów, które pochłaniają wiele ton drzewa, małych i większych zwierząt. Z ogniem jest bardzo ciężko walczyć, bowiem jest to żywioł gwałtowny, który szybko przechodzi przez kolejne miejsca i pozostawia za sobą tylko popiół. Zwykle ogień wybucha pod wpływem bardzo upalnej pogody, kiedy to w lasach poziom wilgoci jest bliski zera. Często z ogniem trzeba walczyć z powodu nieuwagi człowieka, który na przykład doprowadzi do zapruszenia iskier. Tragedia gotowa. Od tej klęski żywiołowej można w pewien sposób się uchronić, będąc przede wszystkim uważnym, a także ubezpieczając swój dobytek. Ogień jest jednak jednym z najgwałtowniejszych, najstraszniejszych żywiołów, po którym zwykle już nic nie da się uratować. Pożary zdarzają się jednak niestety coraz częściej – należy stale o tym pamiętać.

Trzęsienie ziemi

Trzęsienia ziemi nie zdarzają się w Polsce, ale są przyczyną tragedii w wielu innych krajach na całym świecie. Problem w tym, że człowiek w żaden sposób nie może nad tym problemem zapanować, w żaden sposób z nim walczyć. Wiedza o tym, że może przydarzyć się taka sytuacja zdaje się być bezużyteczna. Ale to nieprawda – ludzie mogą przynajmniej próbować chronić swoje życie, zdrowie. Zwykle zniszczenia domostw są nieuniknione. Można ubezpieczyć swój dobytek, specjalnie go zabezpieczyć, ustawić sprzęty tak, aby jak najmniej ucierpiały podczas trzęsienia ziemi. Niestety klęska żywiołowa, która wydarzy się w spokojnym życiu rodziny na długo pozostaje w ich pamięci. Pozostawia traumatyczne przeżycia i wiele obaw. Wszyscy obawiają się tego, że sytuacja taka może się powtórzyć. Ciężko powrócić do spokojnego życia z myślą o tym, że klęska żywiołowa jest realnym zagrożeniem. Trzęsienia ziemi są zatem strasznym przeżyciem – te klęski żywiołowe na szczęście nie zdarzają się często i nie mają dużego zasięgu. Silne trzęsienia zdarzają się bardzo rzadko.

14 lutego

Trzęsienie ziemi, huragan

Trzęsienie ziemi

Innym rodzajem klęski żywiołowej, która dotyka ludzi zamieszkujących ziemię jest trzęsienie ziemi. Nie występuje ono jednak na całym obszarze naszego globu – z reguły tylko w miejscach styku dwóch dużych jednostek tektonicznych. Właściwie mapa miejsc i stref sejsmicznych pokrywa się z mapą ognistego pierścienia Pacyfiku. Trzęsienie ziemi jest również bardzo ciężko przewidzieć. Podobno są jakieś zjawiska, które je zwiastują, jak zwiększone wydzielanie się radonu w podziemnych jaskiniach, ale tak naprawdę do momentu pierwszych wstrząsów sejsmicznych trudno jest je przewidzieć. Oczywiście, na bieżąco w miejscach aktywności są mierzone wstrząsy za pomocną liczników i mierników. Siłę trzęsienia ziemi mierzy się w dwóch skalach – skali Richtera (otwarta, więc nie ma ograniczenia najwyższego stopnia) i Merkalego, która jest skalą zamkniętą. Klęska trzęsienia ziemi z reguły jest bardzo tragiczna w skutkach, gdyż z reguły brakuje czasu na skuteczną ewakuację. Poza tym wiele jest ofiar grzebanych żywcem pod gruzami budynków. Dlatego też później akcja ratownicza jest bardzo utrudniona.

Huragan

Huragany wystepują z reguły na obszarze Zatoki Meksykańskiej i Pacyfiku południowego. Wszystko to z winy pasatów i stref cyklonów i antycyklonów tropiklanych. Nawałnice tropikalne przechodzą przez te obszary dość często. Z reguły są możliwe do przewidzenia ze względu na stałą obserwację pod którą znajdują się w tych okolicach. Huragany to po prostu burze z bardzo silnym wiatrem i intensywnymi opadami, które niekiedy przypominać mogą nawet monsun tropikalny. Oczywiście, innym rodzajem huraganu jest tornado czy trąba powietrzna, którym nie towarzyszą tak gwałtowne opady deszczu, jednak często towarzyszą im silne wyładowania atmosferyczne nazywane piorunami. Tornada i huragany potrafią naprawdę nieźle namieszać i również powodują spore szkody. Jednak da się je z reguły przewidzieć na tyle wcześniej, że możliwa jest wtedy chociażby pozorna ewakuacja ludności zamieszkującej zagrożony obszar. Możliwości zabezpieczenia majątku i dobytku przed huraganem także są ograniczone, jednak ludzie w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej wycwanili się na tyle, że budują sobie schrony przeciwhuraganowe.